Welke merk heeft de beste derailleur ketting, Shimano, KMC, Campagnolo, SRAM,

Published : 17/12/2016 22:11
Categories : Techniek

Welke merk heeft de beste ketting?  Shimano, KMC, Campagnolo, SRAM, Wipperman, FSA, Mavic, Rotor ...? Dit is waarschijnlijk de meest gestelde vraag onder fietsers.

Welke ketting is de beste?  

Als we het hebben over ketting eigenschappen van kettingen dan hebben we het over kettingslijtage, roestvastheid, schakeleigenschappen, geluid, gemak in onderhoud, enz.

De beste ketting, over slijtvastheid

Wie heeft er de beste ketting? 

De slijtvastheid van een ketting / derailleurketting wordt beïnvloed door :

  • de rijstijl,
  • gewicht van de fiets met berijder,
  • versnellingskeuze,
  • het aantal versnellingen in de aandrijving ( singel speed, 6 speed of 12 speed )
  • wordt in regen, pekel en modder gefiets,
  • vlak terrein of heuvelachtig,
  • type smeermiddel,
  • smeertechnieken,
  • de grootte en de conditie van tandwielen en
  • last but not least de toegepaste materialen en bouwwijze van de ketting.

Met zoveel factoren zijn gecontroleerde experimenten te doen onder real-world omstandigheden (te) duur. Daardoor is de vraag welk merk, absoluut de beste ketting heeft, niet

Hierdoor is het advies van iedereen over "de beste ketting" gebaseerd op anekdotische "bewijsmateriaal" en ervaring. Inclusief mijn eigen mening en ervaring. Deskundigen verschillen soms bitter met elkaar van mening. Dit wordt soms beschouwd als een "religieuze" materie in de fiets gemeenschap.  Dit artikel is dan ook gebaseerd op mijn eigen professionele evaring, mijn theorieën en eigen voorkeur. Objectieve ketting testen en reviews geven een meer betrouwbaar beeld.

ketting met bus

Opbouw van een ketting


Laten we beginnen met het laatst genoemde aspect, bouwwijze en toegepaste kettingmaterialen.

Fietskettingen hebben net als andere onderdelen aan de fiets een flinke ontwikkeling doorgemaakt. De schakels in traditionele derailleurkettingen werden samengesteld uit 10 verschillende onderdelen:  twee binnenplaten bijeengehouden door twee bussen. twee rollen, twee buitenplaten en dat alles op z'n plaats gehouden met twee klinknagels. Het monteren van een ketting gebeurde uitsluitend met behulp van kettingpennen.

Modern ketting ontwerp - busloze kettingen

kettingschakel busloos gedemonteerd

Bij moderne fietskettingen - busloze kettingen - kennen de kettingschakels slechts acht onderdelen:  twee binnen platen (waarbij de gaten naar binnen zijn omgezet en zo een soort halve "bus" vormen) , twee kettingrollen, twee buiten platen en  twee kettingpennen.  De voordelen van deze bouwwijze: lichter (minder metaal), minder inwendige wrijving, minder energieverlies, minder slijtage / grotere levensduur  (glad oppervlak van de zijkant van de binnenplaten draagt mogelijk bij aan een grotere levensduur), betere dwars flexibiliteit ( de binnenste platen niet vast verbonden via een bus) en sterker (het gat in de binnenplaat is aanzienlijk kleiner).

Waarom zou ik me druk maken om kettingslijtage?

Kettingslijtage leidt tot slechter schakelen, verlies aan efficiency en versnelt de slijtage van cassette, derailleurwieltjes en kettingbladen. Daarnaast is er een ernstig versleten ketting zwakker, het is niet bepaald leuk als de ketting breekt als je na een bocht uit het zadel vol aanzet en .......

versleten tandkrand
Misschien wel het allerbelangrijkste, gebruik van de ketting voorbij de slijtagegrens kan je veel geld kosten. Dit komt omdat een ketting is ontworpen om helemaal onder in de tanden van de tandkransjes en kettingbladen te zitten. Als door slijtage de onderlinge afstand van de kettingrollen toeneemt, rolt de ketting hoger op de tand en veroorzaakt snellere slijtage van de tanden. Bij te veel slijtage begint de ketting over de tanden van de cassette en kettingblad over te slaan.

Als je een oude versleten ketting op een nieuwe cassette gebruikt dan is deze als naar een paar ritten ook versleten. Een  ketting is zeer efficiënt als de kettingrollen onder in de tanden vallen.  Dus als je een ketting vervangt voordat die aan de slijtagegrens zit gaan de tandkransjes op de cassette, de derailleurwieltjes en de kettingbladen veel langer mee. Van WorldTour teams is bekend dat zij meerdere seizoenen met één cassette en één set kettingbladen doorkomen door kettingen voor de slijtagegrens te vervangen.


Kettingslijtage en kosten


Waarom zou ik me druk maken om de kosten als een budget cassette van Sunrace of Shimano - zeg €17 - net zo veel kost als een ketting? Gewoon de slijtage voor lief nemen en de ketting, cassette en kettingbladen helemaal op rijden?  De kosten afweging is natuurlijk belangrijk en die afweiging komt ander te liggen als je met een Shimano XTR 9000 of Durace cassette, SRAM XX1 cassette of Campagnolo Super Record cassette rijdt die 20 tot 30 keer zo duur is.

De beste ketting .. uitwisselbaarheid tussen merken

Stel ...  past de beste ketting ( is van merk X ) op jouw (10 speed of 11 speed) groep?  Met andere woorden:  past een Campagnolo 11 speed ketting ook Ultegra 6800 groep en andersom? En past een KMC 11 speed ketting op een 11 speed SRAM groep?  Vaak gestelde vragen. Om de vragen te beantwoorden kijken we naar breedte van de kettingen tussen de binnenplaten,  dikte van de cassettekransjes en dikte van de tanden van kettingbladen. We beperken ons tot de 11 speed series.

ShimanoKMCSRAMCampagnolo
afst. binnenplaten2,35mm2,27mm2,32mm2,27mm
kransdikte1,59 - 2mmn.v.t.1,73 - 1,75mm1,65mm
tanddikte1,82 - 1,85mmn.v.t.1,75 - 1,78mm1,75mm


Uit bovenstaand overzicht valt af te lezen dat KMC en Campagnolo 11 speed ketting dezelfde binnenmaat hebben en het smalst zijn. SRAM ( + 0,05mm ) en Shimano ( +0,08mm) zijn fractioneel breder. Bij kransdiktes cassettes zien we ongeveer dezelfde verschillen. Shimano maakt de dikste kransjes. Bij kettingbladen zijn de verschillen in tanddikte 0,07mm. De maatverschillen zijn minimaal. Zijn met deze maatverschillen de 11 speed kettingen van de verschillende merken onderling uitwisselbaar?  KMC, die samen met Campagnolo de smalste 11 speed ketting maakt, zegt dat haar kettingen compatibel zijn met alle 11 speed aandrijfsystemen. Ook kettingfabrikant Wipperman zegt dat haar 11 speed Connex kettingen compatibel met alle 11 speed aandrijfsystemen. Mogen we hieruit de concusie trekken dat 11 speed kettingen van verschillende kettingmerken onderling uitwisselbaar zijn?  In onze werkplaats hebben we verschillende combinaties toegepast waarbij de gebruikers nooit melding hebben gemaakt van prestatieverlies.


De beste ketting.. duurzaamheid

Bij duurzaamheid hebben we het over de slijtage van de ketting in het gebruik. Slijtage van een kettingen in de lengterichting ( de ketting wordt langer ) en in de dwarsrichting ( de ketting wordt - veel - flexibeler ).  Slijtage is objectief meetbaar. Indien kettingen onder identieke condities - dezelfde omstandigheden, dezelfde materialen in de aandrijving - worden getest kan met de slijtage van de kettingen van verschillende merken en typen vergelijken. Je hoort wel eens dat fietsen een uitgesproken voorkeur hebben voor een ketting van KMC, Campagnolo, SRAM of Shimano.  In alle gevallen is het ook belangrijk te weten over welk model / type we het hebben. Een Shimano XTR 7901 ketting kent andere kwaliteiten dan b.v. een Shimano 105 - 5601 ketting. We dienen wel appelen met appelen vergelijken.  Als er gezegd wordt... de ketting van KMC is veel beter is dan de ketting van Campagnolo is het niet duidelijk welke kettingen we met elkaar vergelijken.

Hoe lang zou een ketting mee moeten gaan?

Met zoveel variabelen is het onmogelijk te voorspellen hoe lang een ketting mee zou moeten gaan. Maar laat ik 'n eigen ervaring delen. Jaren terug reden we een MTB marathon in de Ardennen. In de week voor de wedstrijd had het aanhoudend geregend. Ook op de dag zelf zagen we de nodige regen. We hadden niets aan het toeval over gelaten en startte met een nieuwe ketting, cassette en kettingbladen. Onderweg hebben we de fietsen in 'n beek schoen meoetn spoelen omdat de derailleurs door de aangekoekte modder niet meer werkte. Na 125km was alles in de aandrijving aan vervanging toe...

De fabrikanten zijn ook niet altijd duidelijke over verschillen in de kwaliteit van een ketting. Shimano, Wipperman/ Connex en SRAM geven bij modificatie hun kettingen een andere type aanduiding. B.v. Shimano CN-900 en opvolger CN-901. KMC en Campagnolo behouden hun typeaanduiding bij (eventuele) modificaties, b.v. KMC X11EL of Campagnolo Chorus 11 speed, productnamen die al jaren in gebruik zijn.


Shimano produceerde in het verleden kettingen specifiek voor race en MTB toepassing, een ketting voor Ultegra en een andere ketting voor XT.  Bij de nieuwe kettingen van Shimano is dit onderscheidt weggevallen en produceert kettingen van een betaald kwaliteitsnivo: b.v. voor de hoogste kwaliteit 11 speed ketting bij Shimano in 2016: HG-901 voor XTR en Durace. SRAM produceert wel kettingen specifiek voor MTB en race: b.v. SRAM PCXX1 en PC1110.

In vakbladen vindt niet zo veel publicaties over vergelijkende testen. Hieronder een voorbeeld van een vergelijkende test van 10 speed ketting. Bedenk bij de beoordeling van de tabel dat het gaat om een momentopname uit 2014. Fabrikanten kunnen inmiddels het kettingen hebben aangepast of verbeterd.

vergelijkende ketting slijtagetest van de volgende kettingen: Shimano Ultegra, Shimano 105, Shimano Durace, Shimano XT, KMC X10EL, KMC X10.93, KMC X9.93, Campagnolo Veloce, en Campagnolo Chorus, Wipperman X

De beste ketting ... schakeleigenschappen

Elk merk bepleit dat de eigen ketting het beste schakelt op eigen onderdelen in de aandrijving en kettingen van andere merken niet zo goed schakelen. Met schakelen bedoel ik hier de snelheid/vlotheid waarmee een ketting op een cassette van tandkransje en op crankstel van kettingblad wisselt. Als SRAM schrijft dat alleen de SRAM kettingen optimale schakelprestaties leveren op hun cassettes en kettingbladen, of Shimano hetzelfde beweert over hun producten, Campagnolo beweert dat..... Deze statements worden in laboratorium en prijktijktesten niet bevestigd. De kanttekening hierbij dat bij vergelijkende testen vaak niet (goed) wordt uitgelegd hoe er wordt getest. Het schakelgedrag wordt niet aleen door de ketting bepaald. Schakelgedrag bij de kettingbladen wordt met name beinvloed door de afstelling van de voorderailleur, vorm van de kettingbladen (ronde of ovale kettingbladen), schakelhulp d.m.v. kettingopnemers aan de binnenzijde van het kettingblad, de vorm van de tanden op het kettingblad.

schakelhulpen ketting opschakelen

Op de afbeelding links zijn de kettingopnemers / schakelhulpen duidelijk te herkennen. De positie en vorm van de kettingopnemers en de uitsparingen aan de binnenzijde van het buitblad hebben tot doel om het opschakelen te bevorderen.

Hoe meet ik kettingslijtage?

Kettingslijtage kan worden gemeten met een kettingslijtagemeter, een liniaal of een schuifmaat. Welke methode je hierbij gebruikt en welke meetwaarden je hierbij aanhoudt is aanleiding voor héél veel discussie op internet.

De langte van de schakels in een fietsketting zijn vastgelegd in een industrienorm: gemeten ( hart op hart van de kettingpennen) over 12 schakels is de lengte 12 inch = 307,2mm. In de praktijk zie je verschillen in de lengte van nieuwe kettingen ( 0,4 % korter tot 0,33% langer, zie tabel hierboven ).  De slijtagegrens van 1% verlenging,  gemeten volgens bovenstaande manier , is een algemeen geaccepteerde limiet. Het is in de prijktijk echter verstandig je ketting eerder te vervangen. Bij welke slijtage en op welke manier gemeten? Hier start onze discussie.

Het nauwkeurig meten van kettinglengte langs een liniaal is niet eenvoudig. Een kettingslijtagemeter met "go of no go" indicatie werkt veel gemakkelijker en sneller. Als je een kettingverbindingschakel gebruikt ( KMC's missing link, SRAM "power link", masterlink of quicklink ) zorg er dan voor dat die niet in het gemeten kettingdeel valt.   Uit de kettinindustrie zijn de laatste jaren geluiden te horen die er op duiden dat de slijtagelimiet aan het verschuiven is. De kettingen, tandkransjes en kettingbladen worden smaller. In de tijd van 6 versnellingen was de slijtagegrens van 1% de norm.

Dat is nu echter niet meer het geval. De grens om de ketting te vervangen schuift richting 0,7%. Shimano claimt dat de nieuwe 11 speed kettingen slijtvaster zijn dan hun 10 speed kettingen. Het verschuiven van kettingslijtagegrens is misschien meer ingegeven door de verminderde slijtvastheid van tandkransjes en kettingbladen, 11 speed (en 12 speed) tandkransjes en kettingbladen zijn smaller geworden in vergelijk met de 9 / 10 speed uitvoeringen. Bij gelijkblijvende materiaalsterkte van de tanden in de aandrijving zal een smallere tand, onder gelijke contactdruk en vervuiling (zand) op de ketting,  sneller slijten. 

Wat is de beste ketting slijtagemeter?

wordt vervolgd

Share this content

View all comments (3)

Jeroen de Wit


28/12/2016 20:31

Op een buitenlands blog las ik dat een 11 speed ketting sneller slijt dan 10 speed ketting. Er stond niet bij waarom? Klopt dit verhaal, en kunnen jullie uitleggen waarom dit zo is?

Jeroen de Wit


28/12/2016 20:07

Op een buitenlands blog las ik dat een 11 speed ketting sneller slijt dan 10 speed ketting. Er stond niet bij waarom? Klopt dit verhaal, en kunnen jullie uitleggen waarom dit zo is?

Jos van de Heughten


19/12/2016 13:29

Interessante beschouwingen. Jammer dat er weinig goed onderbouwd onderzoek wordt gedaan en meetresulaten beschikbaar zijn. Beweringen van kettingfabrikanten over verbeterde eigenschappen kunnen net zo goed marketingpraat zijn als daadwerkelijke verbetering.

Add a comment

 (with http://)